Een levendige kennismaking met Positieve Gezondheid
Tekst: Wilco Kruijswijk
Op 1 oktober organiseerde de gemeente Eemnes, in Huis van Eemnes een grote informatiebeurs voor senioren: ‘De kunst van ouder worden’. Een ochtend vol ontmoeting, inspiratie en beweging, opgebouwd rond de zes dimensies van Positieve Gezondheid. Adviseur van de afdeling Maatschappelijk Ontwikkeling van de 3 BEL gemeenten, Marieke Pol noemt het “een uitje, dat vooral informatief, gezellig en leuk moest zijn” en dat is precies wat het was.
De bijeenkomst ontstond vanuit een opdracht van de raad van de gemeente Eemnes. Marieke vertelt: “De Raad heeft aan het college gezegd: organiseer een seniorenbeurs.” Al snel werd duidelijk dat het meer mocht zijn dan een traditionele beurs. Marieke werkte al langer met Positieve Gezondheid en zag een kans: “Misschien zou het leuk zijn als we die beurs indelen in vakken waarbij de zes dimensies terugkomen.” Dat betekende een opzet waarin bezoekers vrij konden rondlopen, kiezen en ontdekken. “Het moest vooral informatief, gezellig en ook leuk zijn."
Huis van Eemnes bleek een perfecte plek. “Het is echt een parel, waar je heel veel mogelijkheden hebt. Een heel groot gebouw, multifunctioneel, met een theater, sport, brasserie, bibliotheek en allerlei leuke gezellige hoekjes.” De begane grond werd volledig ingericht als beursvloer, met ruimte voor partners om in zes groepen aan te sluiten op de dimensies van Positieve Gezondheid.
Een ochtend waarin senioren Positieve Gezondheid konden ontdekken en ervaren
Een open programma
Op de ochtend zelf waren er drie grote programmaonderdelen: een presentatie van Chantal Walg over Positieve Gezondheid, een lezing en kooksessie van chef-kok Rudolph van Veen over gezonde voeding en een beweegsessie met oud-schaatster Barbara de Loor. Daartussen door konden bezoekers meedoen aan workshops, proeverijen en demonstraties. “Mensen mochten echt kiezen en zelf hun regie pakken", zegt Marieke. “Het was een wat minder lineair programma, omdat je niet van hokje naar hokje gestuurd werd.”
Bezoekers konden tussendoor rondlopen op de beursvloer. Daar stonden zo’n dertig organisaties: van vrijwilligerscentrale tot bibliotheek, van valpreventie tot woningbouw, van mantelzorgondersteuning tot de lokale moestuin. Ook inwonersinitiatieven waren vertegenwoordigd, zoals Grootouders voor het Klimaat en een kunstenares die ter plekke workshops gaf. “Die was populair. We hadden workshops en dan konden mensen even ervaren hoe dat was en dat was echt geweldig.”
Een inspirerend element was de keuze voor een lege tas. “We hebben de bezoekers een lege tas meegegeven. En in die tas konden ze hun eigen foldertjes doen waarvan zij dachten dat het interessant was. Zo lag de regie bij de bezoeker en werden onnodige papierstapels voorkomen. Want dat zie je vaker tassen vol met flyers die thuis direct in de papierbak verdwijnen.”
Workshops en ontmoetingen
Naast de presentaties waren er kleinere activiteiten die de dag kleur gaven. Bezoekers konden meedoen aan yoga, creatief tassen bedrukken, mobiliteitstesten doen met rollators, scootmobielen of driewielfietsen, een valpreventietest doen, of binnenlopen bij koersbal, jeu de boules of biljarten. “Het moest vooral ook gezellig zijn”, herhaalt Marieke. De combinatie tussen informatie en activiteit zorgde voor een ontspannen sfeer.
Ook jongeren deden mee. Een groep VMBO-leerlingen van de school op de Brink (Laren), die een opleiding zorg en welzijn volgen, ondersteunde de dag. “Dat was een geweldige combinatie. Die jongelui waren herkenbaar gekleed en het werkte heel goed.” Naast de fantastische crew van het Huis van Eemnes.
Zes dimensies van Positieve Gezondheid
1. Lichaamsfuncties – “Ik voel me gezond en fit.”
2. Mentaal welbevinden – “Ik voel me vrolijk.”
3. Zingeving – “Ik heb vertrouwen in mijn eigen toekomst.”
4. Kwaliteit van leven – “Ik geniet van mijn leven.”
5. Meedoen – “Ik heb goed contact met andere mensen.”
6. Dagelijks functioneren – “Ik kan goed voor mezelf zorgen.”
Samenwerking in de voorbereiding
De dag stond niet op zichzelf: er ging maanden voorbereiding aan vooraf. “We zijn vroeg begonnen”, vertelt Marieke. Al in maart startte ze met een kernteam van partners, waaronder de bibliotheek, Versa Welzijn, seniorenverenigng BasBEL , en Leefstijlpunt. “Die hebben we altijd als een soort kerngroepje gebruikt. Want voordat je iets gaat organiseren: zelf vind je het geweldig, maar het moet wel goed afgestemd zijn op de doelgroep.”
Die gezamenlijke voorbereiding maakte veel mogelijk. De kernpartners dachten mee over het programma, de indeling en de communicatie. Er kwam een huisstijl en een wervingscampagne. “We hebben gekozen voor een eigen merk: ‘De kunst van ouder worden’ is echt een brandgeworden.”
Grote zichtbaarheid
De campagne was breed opgezet. Er hingen spandoeken langs de invalswegen, er verschenen advertenties in lokale kranten en BEL-journaal en er werden brieven verstuurd naar alle 65-plussers. “We hebben heel veel reclame gehad in en om de dorpen.” De zichtbaarheid maakte dat de belangstelling hoog was: ruim driehonderd bezoekers kwamen langs, vooral uit Eemnes, maar ook uit Blaricum en Laren.
Wat het opleverde
De dag resulteerde in enthousiaste reacties van bezoekers én van partners. “Wat de bezoekers heel erg gewaardeerd hebben, is dat er op één moment heel veel te zien en te horen was. Heel efficiënt vonden ze dat.” Ook organisaties merkten effect: meerdere partijen meldden nieuwe vrijwilligers. “We waren aangenaam verrast dat in deze 65-plusgroep zoveel mensen zitten die nog vrijwilligerswerk willen doen.”
De bijeenkomst zorgde ook voor versterking van het lokale netwerk. Partners uit verschillende domeinen kwamen elkaar tegen, vaak voor het eerst in lange tijd. Marieke hoorde terug dat sommigen graag een ‘afterparty’ hadden gewild om elkaar nog uitgebreider te spreken. “Ze zeiden: ik heb niet met die kunnen spreken, niet met die. Dat zijn leuke leerpunten.”
Wat er geleerd is
De samenwerking, het open karakter van het programma en de lange voorbereidingstijd waren volgens Marieke de belangrijkste succesfactoren. Voor herhaling ziet ze kansen: “We zouden nu ons leergeld van dit jaar moeten gebruiken om het in de herhaling te gooien.” Ze verwacht dat een volgende editie in een andere BEL-gemeente mogelijk is.
Tegelijkertijd ziet ze dat de bijeenkomst niet alleen een leuke ochtend was, maar ook betekenisvol voor beleid. “Positieve Gezondheid is al het uitgangspunt binnen ons beleid. Daar gaan we heel veel meer dingen aan ophangen.” En deze bijeenkomst hielp om dat gedachtegoed tastbaar en zichtbaar te maken.