Kleine initiatieven, grote verbindingen
Tekst: Riemke Born
In het buurthuis komen af en toe jongeren binnen met veel eigen initiatief. Zo ook Nikki, een meisje uit de wijk met een concreet plan: samen met andere jongeren koken voor ouderen. Niet alleen om iets te betekenen voor de mensen in het verzorgingshuis Godelinde in Bussum, maar ook om iets te doen aan haar eigen gevoel van eenzaamheid.
Ze kookte met andere jongeren een warme maaltijd en vroeg het jongerenwerk van Versa om hulp om haar initiatief bekend te maken. Een mooi voorbeeld van hoe jongeren zelf verbinding zoeken en creëren. En tegelijk generaties met elkaar in contact brengen.
Van jamsessie tot community
Die verbinding ontstaat ook op heel andere manieren. Tijdens de maandelijkse jamsessies die jongerenwerker Vincent Vermeulen in Gooise Meren op touw zet, bedoeld voor jongeren vanaf 16 jaar, sluiten regelmatig mensen van zestig-plus aan. Jong en oud maken muziek, inspireren elkaar en vormen zo een onverwachte mix. Soms geven jongerenwerkers zo’n initiatief een duwtje in de rug, maar vaak is alleen wat faciliteren al genoeg.
‘Koken, muziek maken of sport: samen dingen doen is essentieel voor jongeren. Die verbinding draagt bij aan je onderdeel voelen van een groep en voelen dat je van waarde bent.’
- Vincent Vermeulen
Eenzaamheid als gedeelde ervaring
Volgens Vincent hebben veel jongeren één ding gemeen: een gevoel van eenzaamheid. ‘Het maakt niet uit of iemand hoog- of laagopgeleid is, uit een rijk of arm gezin komt: die gevoelens zijn er overal. Ook jongeren die sporten, hobby’s hebben en er aan de buitenkant heel ‘aangesloten’ uitzien, kunnen zich toch eenzaam voelen.’
Join us
Tijdens de coronaperiode werd dat pijnlijk duidelijk. Jongeren moesten, net als iedereen, ineens alles online doen, waardoor sociale vaardigheden tijdelijk naar de achtergrond verdwenen. Programma’s zoals dat van de landelijke organisatie Join us, gericht op het bestrijden van eenzaamheid, bleken toen heel waardevol. Gemeenten kochten het programma in en welzijnsorganisaties zoals Versa voerden het uit, waardoor jongerencontact mogelijk bleef.
Challenges
Binnen deze methode krijgen jongeren ongeveer een jaar de tijd om via zelfbedachte challenges aan hun sociale skills te werken. Het doel is om uiteindelijk zelf verder te kunnen. Veel jongeren vinden het zo leuk dat ze blijven hangen, maar het belangrijkste doel is dat hun netwerk groeit. Sommigen worden lid van een vereniging, anderen vinden via nieuwe contacten hun plek.
Muziek als taal
Voor jongeren die minder sociale skills hebben, kan muziek een manier zijn om hun gevoelens te uiten. Vincent organiseert maandelijks een jamsessie waar jongeren een podium krijgen. ‘Dat geeft ze kracht. Ze studeren thuis nummers in en leven echt toe naar die avonden.’ Zelf doet hij trouwens ook graag mee. Als begeleider en als niet-onverdienstelijk muzikant. Hij zingt, speelt gitaar en piano.
Welkom in de studio
Aankomende zomer opent een vrijwilliger met een eigen muziekstudio in IJmuiden de deuren voor de groep van Vincent. ‘Sommige jongeren hadden voorheen weinig met muziek. Maar je ziet nu hele mooie dingen ontstaan. We bereiden een sessie voor en gaan die in de zomer uitvoeren. Dat combineren we dan natuurlijk ook met strand en barbecue en maken er een feestje van! Zo’n tien jongeren zijn al betrokken. Muziek is er vooral ook voor het plezier. Samen dingen doen, kunst met elkaar maken, helpt allemaal om met elkaar in gesprek te raken.’
Zaalvoetbal
Dat samen dóén, ziet Vincent als kern van het jongerenwerk. Hij vertelt over een succesvol initiatief dat volledig door jongeren werd gedraaid: de wekelijkse zaalvoetbalavonden in de Zandzee in Bussum. De jongens regelden alles zelf, van openen en sluiten tot contact met de beheerders. Er was steeds veel animo. Toen de kosten vervolgens te hoog werden, moest het stoppen. ‘Zonde,’ vindt Vincent. ‘Voetbal is een middel tot contact. Het gaat niet persé om die mooie pass, maar om het gesprek: hoe gaat het thuis, op school, op je werk? Rondom de ramadan zijn er nog steeds zaalvoetbalavonden waarop jongeren samen een balletje trappen, ook met anderen uit de buurt die graag aansluiten. Het is minder structureel, maar nog altijd waardevol.’
Boost
‘Koken, muziek maken of sport: samen dingen doen is essentieel voor jongeren. Die verbinding draagt bij aan je onderdeel voelen van een groep en voelen dat je van waarde bent. Je mentale gezondheid krijgt zo ook een boost. Het maakt dan niet uit wie het initiatief neemt, vindt Vincent. ‘Wat telt, is dat er verbinding ontstaat. En dat geldt voor ieder mens.’
Jongeren en Positieve Gezondheid
In dit verhaal komen verschillende dimensies van Positieve Gezondheid samen. Verbinding maken door soms eenzame jongeren, zoals het kook-initiatief van Nikki met andere jongeren voor ouderen, draagt bij aan Mentaal welbevinden en Zingeving. De jongeren en ook de ouderen voelen zich gezien en gehoord. Tegelijk werken ze aan hun gezondheid door een verse maaltijd op tafel te zetten. Het muziekmaken bij de jammsessies is een mooi voorbeeld van Meedoen en het daarmee verbeteren van je Kwaliteit van leven. Je ontmoet elkaar en zet nieuwe activiteiten op die je een goed gevoel geven en je eigenwaarde ten goede komen. En die ook bijdragen aan je Dagelijks functioneren doordat je leert en regie neemt.